Californiya'nın en büyük yapay zeka veri merkezi projesi, eyaletin verimli tarım bölgelerinden şelolardan su sağlamak için hukuki sürece başvurdu. Proje sahibi şirket, dev tesisini soğutmak amacıyla Colorado Nehri'nden toplamda 287 milyon galon su talep ediyor. Bu miktar bölgenin genel su rezervinin çok küçük bir parçasını temsil etse de, tesisin inşa edilmesi bölgedeki yerel tarım faaliyetleri ve bunlarla ilişkili sektörler üzerinde ciddi ekonomik etkiler yaratma potansiyeli taşıyor.
Devasa bu bilgisayar kompleksi için ilk başta çevre dostu yolların araştırıldığı düşünülüyordu. Proje başlangıçta, yapay zeka (AI) veri merkezi soğutulması amacıyla geri dönüştürülmüş atık suyun kullanılması sözü verilmişti. Ancak bölgedeki iki büyük şehir bu taahhüdü yerine getirmeyi reddedince, tesisin sahipleri çaresiz kalınca suyu doğrudan Colorado Nehri'nden tedarik etme yolunu seçmek zorunda kaldı ve hukuki bir dava açtılar.
Yeni kurulan bu yaklaşık 330 megavat kapasiteli veri merkezi, eyalet çapında yapım aşamasındaki en büyük AI destekli veri merkezlerinden biri olmayı hedefliyor. Şirket, yıllık tahmini olarak 287 milyon galon su almayı talep ediyor. Bu ihtiyacı karşılamak için California içindeki yerel otoritelerden birini olan Imperial Sulama Bölgesi (IID) tarafından ret yanıtları verildi.
Colorado Nehri suyu yedi batı eyaletindeki yaklaşık 40 milyon insan tarafından kullanılıyor ve bölgedeki 180 bin kişi için hayati öneme sahip tek tatlı su kaynağı. Bu nehir suyu, Kaliforniya'dan gelen toplam miktarın neredeyse %80'ine tarım sektörü ihtiyaç duyuyor. IID'nin elindeki yıllık yaklaşık 3.1 milyon akre-ayaklık (acre-feet) haklara kıyasla veri merkezi talebi yalnızca en küçük paylardan birini oluşturuyor, yani toplam arzın sadece yüzde 0,028'i kadar su isteniyor.
Proje liderliği yapan Huntington Beach’li avukat Sebastian Rucci, tesisin su tüketiminin yaklaşık olarak yalnızca 160 dönümlük bir çiftliğin ihtiyacıyla kıyaslanabileceğini öne sürüyor. Tesis kurulurken ek bir nehir kotası gerektirmeyeceğini iddia ediyor. Zira proje kapsamındaki yeni arazi alımlarından elde edilen sulama haklarının, tesis soğutma sistemine yönlendirileceği belirtiliyor.
Mevcut durum buysa, bu hamle mevcut tarımsal su kontenjanlarını verimli endüstriyel kullanıma aktararak tarım alanlarında faaliyet gösteren ve bu işlere bağlı yüzlerce kişiyi etkileyebilecek bir dönüşümü beraberinde getirecek. Bu tür bir 'su alıp kurutma' senaryosunda yerel toplulukların direncini sadece su miktarı üzerinden değil, aynı zamanda tarımsal arazi kullanımının endüstriyel amaçlarla yeniden tahsisi bağlamında değerlendirmek gerekiyor.
Taraftar şirket, projenin bölge ekonomisine önemli katkılar sunacağını belirtiyor. 30 yıllık bir süreçte yaklaşık 1 bin 688 inşaat işi yaratılacak; kalıcı olarak ise 100'den fazla yeni istihdam sağlanacak ve bölgesel ekonomi için tahmini 2 milyar 950 milyon dolarlık ekonomik etki bekleniyor.
Bölgenin Mayıs ayında yaklaşık yüzde 17 civarında bir işsizlik oranı bulunması düşünüldüğünde, bu tür ekonomik çeşitlendirme projeleri hayati önem taşıyor. Ancak uzmanlar, kalıcı istihdamın tarım sektöründeki kayıpları telafi edip etmeyeceği konusunda soru işaretleri olduğunu dile getiriyor.
yapılandırılmış bu tartışmalar sadece projenin yıllık su tüketimiyle sınırlı kalmıyor. Sürdürülebilirlik uzmanları, geçmişte ağırlıklı olarak tarıma dayanan bir bölgenin sulu tarım arazilerini endüstriyel amaçlarla dönüştürmesinin uzun vadede doğru bir yön olup olmadığını sorguluyor.
Ekonomik analistler, yerel mülk sahiplerinin arazi veya su haklarını satmaktan fayda sağlayabileceğini ancak bu durumun çevreleyen kırsal topluluklarda tarıma bağlı işlerin kapanmasına yol açacağını uyarıyor. Ayrıca bölgenin özellikle kış aylarında belirli tarım ürünlerinin ana tedarikçisi olması nedeniyle, Kaliforniya ve Arizona çevresindeki çiftliklere olan bağımlılığın da önemli bir kriter olduğu vurgulanıyor.
Albaraka Türk'ün iştiraki Insha GSYF, yapay zeka tabanlı hukuk teknolojileri girişimi Safahat.ai'a 590 bin dolar ön tohum yatırımı yaptı.
Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu sen yap!
E-posta adresiniz yayımlanmayacaktır. Gerekli alanlar (*) ile işaretlenmiştir.
