Bilim
Çin Uzayda Tempo Yükseltti: 45 Saatte Dört Roket, 30 Uydu Yörüngede
Çin, 15-17 Eylül arasındaki 45 saatte üç farklı merkezden dört roket fırlatarak 30 uyduyu yörüngeye taşıdı.
Hexcore
3 dk
Veri Ağına Aktar
Çin'in uzay programı, 15-17 Eylül arasındaki yaklaşık 45 saatlik dönemde dikkat çekici bir fırlatma temposuna ulaştı. Üç farklı merkezden havalanan dört ayrı roket, toplam 30 uyduyu yörüngeye taşıdı. Seride iki özel şirketin araçlarının yanı sıra devlet bağlantılı kuruluşların sistemleri de yer aldı ve dört görev de başarıyla tamamlandı.
Zincirin ilk uçuşunu LandSpace'in geliştirdiği Zhuque-2E gerçekleştirdi. Jiuquan Uydu Fırlatma Merkezi'nden kalkan metan ve sıvı oksijen yakıtlı roket, Qianfan geniş bant ağı için 10 uyduyu alçak Dünya yörüngesine bıraktı. Bu uçuşu yaklaşık 15,5 saat sonra Orienspace imzalı Gravity-1 izledi.
Gravity-1, Şanghay açıklarındaki bir deniz platformundan dokuz Qianfan uydusuyla fırlatıldı. Katı yakıt kullanan kısa ve geniş gövdeli araç, sınıfının en güçlü örneklerinden biri olarak gösteriliyor. Böylece ilk iki görev, Qianfan projesine 19 yeni uydu ekledi. Çin, bu geniş bant takımyıldızını uzun vadede yaklaşık 15 bin etkin uyduya çıkarmayı hedefliyor.
Üçüncü görevde devlet kuruluşu CASC tarafından işletilen Long March 12 sahne aldı. Hainan'daki Wenchang sahasından kalkış yapan roket, SatNet ağı için dokuz uydu taşıdı. Yaklaşık iki saat sonra Jiuquan'dan fırlatılan Kuaizhou-11 ise Spacety şirketine ait iki radar gözlem uydusunu yörüngeye yerleştirerek dört uçuşluk seriyi tamamladı.
Rakamlar kadar araçların ve işletmecilerin çeşitliliği de önem taşıyor. Aynı kısa dönemde metan yakıtlı özel bir roket, deniz platformundan kalkan katı yakıtlı bir araç ve devlet programına bağlı iki farklı sistem kullanıldı. Bu tablo, büyük uydu ağlarını kurmak isteyen Çin'in yalnızca roket sayısını artırmadığını, fırlatma altyapısını da farklı merkezler ve şirketler arasında dağıttığını gösteriyor.
| Görev | Roket | İşletmeci | Yakıt | Yük |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Zhuque-2E | LandSpace | Metan / sıvı oksijen | 10 Qianfan uydusu |
| 2 | Gravity-1 | Orienspace | Katı yakıt | 9 Qianfan uydusu |
| 3 | Long March 12 | CASC | Devlet sistemi | 9 SatNet uydusu |
| 4 | Kuaizhou-11 | Devlet bağlantılı | Devlet sistemi | 2 radar gözlem uydusu |
Dört görevden hiçbiri ilk aşamayı geri getirmeyi denemedi. Çinli kuruluşlar yeniden kullanılabilir roketlerde ilerleme kaydetse de yüksek fırlatma sıklığı ile düzenli yeniden kullanım henüz aynı anda sağlanabilmiş değil. Bu durum, ülkenin fırlatma kapasitesini büyütürken maliyet avantajı sağlayan geri dönüş teknolojilerinde hâlâ mesafe kat etmesi gerektiğine işaret ediyor.
Çin'in 45 saatte dört roket fırlatması, alçak Dünya yörüngesindeki uydu ağı yarışının hızını gözler önüne seriyor. Qianfan ve SatNet gibi projeler, geniş bant internet ve gözlem kapasitesini hızla genişletmeyi amaçlıyor. Türkiye açısından bakıldığında bu gelişme, yerli uydu ve fırlatma programlarının küresel rekabetteki konumunu yeniden değerlendirmeyi gerektiriyor. Çin'in fırlatma altyapısını farklı merkez ve şirketler arasında dağıtması, önümüzdeki dönemde bu temponun daha da artabileceğini gösteriyor.
SpaceX, Starship'in ilk yörünge uçuşunu 22 Eylül'de gerçekleştirmeyi planlıyor.
Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu sen yap!
E-posta adresiniz yayımlanmayacaktır. Gerekli alanlar (*) ile işaretlenmiştir.
