California, geçen yıl büyük bir zaferle 750 milyon dolara çıkarılan film ve televizyon vergi teşvik programının, eyalet bütçe yasasındaki düzenlemeler nedeniyle sekteye uğramasının önüne geçmek için son dakika hamlesi yaptı. Eyalet Meclis Üyesi Rick Chavez Zbur ve Senatör Ben Allen tarafından Cuma günü sunulan AB/SB 186 sayılı yasa tasarısı, bağımsız yapımları yeni işletme vergisi kredisi limitlerinden muaf tutmayı ve devlet vergi kredisi alan tüm yapımların iadelerinin daha büyük bir kısmını daha hızlı nakde çevirebilmesini öngörüyor.

Senatör Allen konuya ilişkin yaptığı açıklamada, geçen yıl aileleri işe geri döndürmek ve eyaletin film ile televizyon sektörünü yeniden canlandırmak için harekete geçtiklerini hatırlatarak, "Ancak bu ayın sonuna kadar harekete geçmezsek bu ivmeyi ve son bir yılda yarattığımız tüm işleri kaybetme riskiyle karşı karşıyayız. Vali Newsom, Meclis Üyesi Zbur ve yasama liderliğine, California'nın küresel eğlence merkezi statüsünü koruyacak bir yol bulmamıza verdikleri destek için minnettarım" ifadelerini kullandı.

Teşvik programı neden tehlikeye girdi?

29 Haziran'da imzalanan eyalet bütçe yasası, Hollywood'un ciddi lobi faaliyetleri sonucu 2025'te 750 milyon dolara yükseltilen ve programın finansman kapasitesini iki katından fazla artıran film ve televizyon vergi teşvikini tehdit etti. SB 122 sayılı bütçe yasası, yıllık 5 milyon doları aşan işletme vergisi kredilerinin kullanımına getirilen geçici limitleri genişleterek programın sürdürülebilirliğini riske attı. Ayrıca, 2030'dan itibaren yıllık 5 milyon doları veya vergi mükellefi yükümlülüğünün yüzde 70'ini aşan kredi kullanım tavanını kalıcı hale getirdi.

Yeni tasarı büyük yapımları nasıl etkileyecek?

Yeni torba yasa tasarısı, büyük yapımlara bu limitlerden muafiyet sağlamıyor. Ancak vergi kredilerinin bir kısmını vergi yükümlülüklerine saydırmak yerine nakde çevirmeyi tercih eden yapımlar için ayrıcalıkları artırıyor. 2025'te yasalaşan ve nispeten yeni bir uygulama olan kredi nakde çevirme imkanı kapsamında, yapımlar iadelerinin yüzde 95'ini nakde çevirebilecek. Bu oran daha önce yüzde 90 seviyesindeydi. Ayrıca tahsilat süresi beş yıldan iki yıla indiriliyor.

Kredi kullanım süresi ne kadar uzuyor?

Tasarı, 2025 öncesi program değişikliklerinden önce kazanılan kredilerin kullanım süresini de uzatıyor. California'da aktif olarak çekim yapan yapımlar için kredi kullanım süresi dokuz yıldan 15 yıla çıkarılıyor. Bu düzenleme, özellikle uzun soluklu projelerde maliyetlerin karşılanması açısından önemli bir esneklik sağlıyor.

Tasarının sektöre etkisi ne olacak?

Sektör temsilcileri, bu düzenlemenin California'nın eğlence endüstrisindeki küresel liderliğini korumak için kritik olduğunu vurguluyor. Özellikle bağımsız yapımcılar, getirilen muafiyet sayesinde büyük stüdyolarla rekabet edebilme şansı bulacak. Ayrıca, kredi nakde çevirme oranının artırılması ve tahsilat süresinin kısaltılması, yapımların nakit akışını hızlandırarak sektördeki istihdamı destekleyecek.

Türkiye'deki yapımcılar için ne anlama geliyor?

Türkiye'deki yapım şirketleri ve sektör profesyonelleri için bu gelişme, California'da çekim yapmayı planlayan projeler açısından önemli bir fırsat penceresi oluşturuyor. Ancak tasarının henüz yasalaşmadığı ve sürecin devam ettiği göz önünde bulundurulmalı. Türkiye'den California'ya yönelik yapımların bu yeni teşvik mekanizmasından yararlanabilmesi için tasarının eyalet meclisinden geçmesi ve yürürlüğe girmesi gerekiyor.

Tasarının yasalaşma ihtimali nedir?

Vali Gavin Newsom'un desteğinin sinyallerini vermesi ve yasama liderliğinin sürece dahil olması, tasarının yasalaşma ihtimalini güçlendiriyor. Ancak bütçe görüşmelerinin yoğun olduğu bu dönemde, tasarının ay sonuna kadar yasalaşması için yoğun bir mesai harcanması bekleniyor. Sektör, bu düzenlemenin hayata geçmesiyle birlikte California'nın film ve televizyon çekimleri için cazibesini artıracağını ve eyaletin eğlence başkenti konumunu pekiştireceğini öngörüyor.