Teknoloji devi Apple, bellek yongaları konusunda hem maliyet düşürme hem de tedarik sağlamak amacıyla dünyanın önde gelen çip üreticilerinden bazılarıyla gizli görüşmelere başladı. Reuters tarafından bildirilen bilgilere göre, bu görüşmelerde Çin merkezli yarı iletken şirketleri ChangXin Memory Technologies (CXMT) ve Yangtze Memory Technologies (YMTC) önemli paydaşlar arasında yer alıyor.
Apple'ın öncelikli motivasyonu, özellikle son dönemdeki fiyat artışları nedeniyle yükselen maliyetler. Firma yakın zamanda Mac, iPad ve diğer cihazlarının satış fiyatlarını yükseltmişti. Bu durum, tüketiciler üzerinde fiyat artışı baskısı yaratsa da teknolojik bir zorunluluktan kaynaklanıyor. Global çapta süren bellek kıtlığı ve yapay zeka (AI) sunucularına yönelik devasa talep, tüketici cihazları için ayrılan bellek miktarını azaltırken maliyetleri dramatik seviyelere taşıdı.
Apple'ın Çinli üreticilerle görüşmesindeki temel hedef ise operasyonel bir denge kurmak. Yapay zeka odaklı çipler ve geniş çaplı veri işleme ihtiyacı, sektörde bellek arzını daraltarak yüksek fiyatların oluşmasına neden oldu. Apple bu yeni düzenlenmiş maliyetler karşısında hem tedarik zincirinde istikrar sağlamayı hem de bir miktar tasarruf elde etmeyi amaçlıyor. Finansal analiz yapan kurumlar, Apple'ın daha uygun maliyetli bellek çipleri bulmak için XMT ve YMTC gibi firmaları değerlendirdiğini belirtiyor.
ABD Jeopolitiği ve Tedarik Zorlukları
Bu tedarik sürecinin en karmaşık kısmı ise jeopolitik dinamikler. CXMT ve YMTC, Amerikan Devler Yasası'na bağlı Çin Halk Kurtuluş Ordusu ile bağlantıları olduğu şüphesiyle ABD Savunma Bakanlığı tarafından 1260H listesinde yer alıyor. Ek olarak YMTC, bazı şirketlerin ihraç lisansı gerektiren ürünlerle bu firmalara satış yapmasını engelleyen ticaret bakanlığının kara listelerinden birinde bulunuyor.
Apple'ın ABD hükümeti için teknik olarak herhangi bir izne ihtiyaç duymaması gerçeği önemli. Ancak Apple, olası siyasi tartışmalardan kaçınmak adına ABD yönetiminin onayını almak istiyor. Şirketin planı, bu Çinli üreticilerden temin ettiği yongaları başlangıçta Çin pazarı için tasarlanmış cihazlarda kullanmak; böylece diğer tedarikçilerin elindeki en değerli çip stoklarını ABD pazarının taleplerine ayırabilmesi. Bu stratejiyle hem maliyetleri dengelemeyi hem de ticari ilişkilerdeki gerilimi yönetmeyi hedefliyor.
Ticaret Bakanlığı Baskısı ve Geçmişteki İptal Edilen Anlaşmalar
Apple'ın geçmişte YMTC ile yaptığı bellek tedarik görüşmelerinin 2022 yılında başarısız olduğu hatırlatılıyor. O dönemde kongre üyelerinden gelen sert tepkiler bu süreci durdurmuştu. Bu durum, şirketin Çinli firmalarla çalışırken çok daha hassas bir denge kurması gerektiğini gösteriyor. Apple'ın odaklandığı kritik konu ise CXMT'nin mevcut ABD Ticaret Bakanlığı listesindeki 'Entity List' (Varlık Listesi) konumunun kaldırılması. Varlık Listesinde yer alan firmalardan tedarik yapmanın yasal süreçleri engelliyor.
Apple CEO Tim Cook, bu hassas konuda ABD yetkilileriyle şahsen görüşmeler gerçekleştirdi ve Ticaret Bakanlığı bünyesindeki Scott Bessent gibi isimlerle temas kurdu. Mevcut politik atmosfer ışığında Apple'ın Çin merkezli yarı iletken üreticileri kullanma olasılığı oldukça yüksek olsa da resmi bir anlaşmanın sağlanıp sağlanamayacağı şu an için belirsizliğini koruyor.
Son olarak, bu ticari hareketlilik dikkat çeken diğer konu ise teknoloji devinin ek stratejileri. Apple'ın yapay zeka odaklı Siri özelliği gibi yeni yeniliklerinin belirli pazarlarda uyum süreçleri nedeniyle gecikmesi veya farklı uygulamalarla sunulacağı yönünde sızıntılar da mevcut. Bu durum, büyük firmaların küresel regülasyon baskılarıyla nasıl başa çıktığını bir kez daha gözler önüne seriyor.