Avrupa Uygulama Mağazaları ve iOS platformunu 'mağaza muhafızı' (gatekeeper) olarak tanımlayan dijital düzenlemelere karşı yürüttüğü hukuki mücadelesinde Apple, Avrupa’nın en üst mahkemelerinden birinin kararıyla başarısız oldu.
Bu terime tabi olan firmaların uyması gereken çok sıkı yükümlülükler bulunuyor. Öncelikle mağaza muhafızları kendi sundukları hizmetleri rakip uygulamaların önüne koyamazlar ve farklı platformlardaki kişisel verileri birleştiremezler. Ayrıca, kullanıcıların alternatif uygulama mağazalarını kullanma seçeneğini sunmaları da bu kapsamda zorunlu hale geliyor.
Dijital Pazarda Rekabete Uygunluk Koşulları
Bir şirketin DMA kapsamında 'mağaza muhafızı' olarak sınıflandırılabilmesi için çeşitli kriterleri yerine getirmesi gerekiyor. Bu kriterlerden biri, Avrupa genelinde 7,5 milyar Avro üzerinde satış yapmasıdır. Alternatif bir ölçüt ise bu platformun piyasa değerinin 75 milyar Euro veya üzerinde olması gerektiğidir.
Bunun yanı sıra, bir hizmetin aylık en az 45 milyon aktif kullanıcısı ve Avrupa genelinde yılda on binden fazla aktif iş kullanıcıya sahip olması da zorunlu olan kriterler arasında yer alıyor. Bu katı kurallar, Apple gibi küresel teknoloji devlerini dijital ekonominin temel direklerinden biri olarak belirlemiş oluyor.
Platform Özelliklerinin Sınıflandırılması
İlgili olaylar arasında şirket tarafından iMessage uygulamasının 'numaradan bağımsız kişilerarası iletişim hizmeti' (NIICS) olarak sınıflandırılmasına yönelik itirazı da bulunuyordu. Ancak Luxembourg Genel Mahkemesi, Apple’ın iMessage servisiyle ilgili başlattığı bu süreci usul hukuku açısından değerlendiremez diyerek talepleri reddetti.
Uygulamalar ve Yeni Mağaza Kuralları
Ancak bu dava sonucunda Apple’ın dijital ekosistem yönetimi üzerindeki gücünün Avrupa nezdinde ciddi şekilde kısıtlanacağı anlaşılmış oldu. Artık rakip servislerin platformlarla uyumluluğu sağlanması gibi zorunlu yükümlülükler öncel bir gündem maddesi olacak.