Yapay zeka dünyası, telif hakları konusunda bir kez daha sarsılıyor. Müzik hakları yönetim şirketi Reservoir Media Management, 21 Ekim'de iki ayrı dava açarak Suno ve Anthropic'i, Madonna, Johnny Cash ve Joni Mitchell gibi efsanevi sanatçıların eserlerini yapay zeka sistemlerini eğitmek için izinsiz kullanmakla suçladı. Toplamda 338 milyon dolarlık tazminat talebi içeren davalar, yapay zeka ile telif hakları arasındaki gerilimin ne kadar ciddi boyutlara ulaştığını gözler önüne seriyor.

Suno ve Anthropic'e yönelik suçlamalar neler?

Reservoir'ın Suno'ya açtığı davada, şirketin 1.050 telif hakkı korumalı şarkıyı izinsiz olarak veri setine dahil ettiği belirtiliyor. Bu şarkılar arasında Johnny Cash'in "Ring of Fire", Joni Mitchell'in "Both Sides Now" ve Madonna'nın "Papa Don't Preach" gibi ikonik eserleri bulunuyor. Suno, kullanıcıların yalnızca metin komutuyla yapay zeka tarafından üretilmiş şarkılar oluşturmasına olanak tanıyan bir platform olarak biliniyor.

Anthropic'e yönelik davada ise şirketin Claude ailesi yapay zeka modellerini eğitmek için 853 şarkının telif hakkı korumalı sözlerini kullandığı iddia ediliyor. Bu şarkılar arasında Joni Mitchell'in "Big Yellow Taxi", Billy Strayhorn'un "Lush Life" ve Evanescence'ın "Bring Me to Life" gibi parçalar yer alıyor. Her iki davada da şirketler, telif hakkı ihlali, giriş ve ödeme duvarları gibi kısıtlamaları atlatma ve şarkıların başlık, yazar ve yayıncı bilgilerini silme suçlamalarıyla karşı karşıya.

Şirketlerin savunması ne yönde?

Anthropic, suçlamaları reddettiğini ve davayı kararlılıkla savunacağını açıkladı. Şirket sözcüsü, iddiaları kabul etmediklerini belirtti. Suno cephesinden ise henüz resmi bir açıklama gelmedi. Reservoir'ın kurucusu ve CEO'su Golnar Khosrowshahi, yapay zeka müzik endüstrisinin şarkı yazarlarının emeğini sömürmesine izin verilmemesi gerektiğini vurguladı. Khosrowshahi, "Eserlerinin izinsiz kullanıldığına inandığımızda, bu hakların korunması için yapay zeka platformlarını yasal olarak sorumlu tutacağız" dedi.

Yapay zeka şirketlerinin telif karnesi nasıl?

Anthropic, telif hakkı ihlali nedeniyle daha önce de birçok kez dava edilmişti. Geçtiğimiz hafta, Claude'u eğitmek için Elvis Presley'e ait 274 şarkıyı kullandığı iddiasıyla yeni bir dava daha açıldı. Şirket, korsan kitaplardan oluşan milyonlarca eseri yapay zeka eğitiminde kullandığı gerekçesiyle 1,5 milyar dolarlık bir uzlaşma ödemeyi kabul etmişti. Suno da benzer şekilde Sony Music ve Universal Music Group'un açtığı davalar başta olmak üzere birçok telif hakkı ihlali davasıyla boğuşuyor.

Bu davalar yapay zeka endüstrisini nasıl etkileyecek?

Telif hakkı ihlalleri, haber makalelerinden müziğe, kitaplardan sanata kadar geniş bir alanda yapay zeka şirketlerinin karşılaştığı en büyük yasal risk haline geldi. Reservoir'ın açtığı davalar, yapay zeka modellerinin eğitimi için kullanılan verilerin kaynağı ve izin süreçleri konusundaki belirsizlikleri bir kez daha gündeme taşıyor. Müzik endüstrisi, yapay zeka şirketlerinin yaratıcı emeği koruyan bir çerçeve içinde faaliyet göstermesi gerektiğini savunuyor.

Türkiye'de yapay zeka ve telif hakları konusu henüz yasal bir çerçeveye oturmuş değil. Ancak küresel ölçekte alınacak kararlar, Türkiye'deki yapay zeka girişimleri ve müzik endüstrisi için de emsal teşkil edebilir. Şimdilik davaların nasıl sonuçlanacağı belirsizliğini korurken, yapay zeka şirketlerinin veri toplama yöntemlerini gözden geçirmesi kaçınılmaz görünüyor.