Yapay zeka teknolojileri ile edebiyat dünyasının telif hakları arasındaki gerilim giderek artan bir hukuki tartışmanın en önemli adımı atıldı. Anthropic adlı yapay zeka şirketinin Claude sohbet robotunu eğitirken milyonlarca kitabı izinsiz kullanması iddiasıyla açılan dava, 1.5 milyar dolarlık devasa bir uzlaşma ile sonuçlandı.
Yapılandırılmış bu anlaşmanın hem içerik üreticileri nezdinde büyük bir dönüm noktası teşkil etmesi hem de yapay zeka sektörüne yönelik hukuki risk algısını yeniden şekillendirmesi bekleniyor. Bu karar, gelecekte benzer eğitim veri kullanımı davalarında çok önemli bir emsal oluşturacak.
Yapılandırılmış bu büyük anlaşmanın San Francisco merkezli mahkemelerde yargılandığı öğrenildi. Pazartesi günü Federal Hakim Araceli Martinez-Olguin, 1.5 milyar dolarlık dev uzlaşmayı nihai olarak onayladı.
Daha önce emekli Hakim William Alsup'un da uygun bulduğu bu anlaşma, başta bazı yazarlar olmak üzere hak sahipleri tarafından dile getirilen itirazlara rağmen resmi geçerlilik kazanmış oldu.
Uzlaşmanın büyüklüğü ve içerisine dahil edilen avukatlık ücretleri nedeniyle bazı yazar grupları tepki gösterse de Hakim Martinez-Olguin bu itirazları reddetti. Uzlaşma miktarlarının hukuki riskler ve beklenen getiriler dengesi açısından makul olduğuna karar veren yargıç, anlaşmanın kapsamındaki söz konusu büyük meblağların uygun olduğunu resmen onayladı.
yargı sürecinde yasal temsilcilere tahsis edilen 187.5 milyon dolarlık avukatlık ücretinin de önemli bir kısmının yani 101 milyon doların üzerinde payın da onayı gerçekleşti.
yapay zeka devlerinden Anthropic tarafından yapılan açıklamalar, bu hukuki süreç hakkındaki resmi görüşleri netleştirdi. Şirketin Başyapayentif ve Hukuk Direktör Yardımcısı Aparna Sridhar yaptığı açıklamada şunları belirtti.
Uzlaşmanın 2025 yılında gerçekleştiğini aktaran yetkililer, mahkemenin yapay zekanın eğitimi kapsamındaki süreçlerin telif hakkı kapsamında adil kullanım sayıldığı yönündeki tarihi kararlarının ardından bu uzlaşmaya varıldığını ifade etti. Şirket adına yapılan açıklamada, anlaşma dahilinde yer alan yazar ve yayıncıların yüzde 91’inden fazlasına ödemelerin ulaştırılacağını belirtti.
Yönetim Kurulu tarafından yapılan paylaşımlar, çözümün artık kesinleştiğini vurgulayarak konunun kapatılmasını sabırsızlıkla beklediklerini dile getirdi.
yazarlar, 2024 yılında Anthropic'e dava açmışlardı. Açıklamalarda kullanılan metinler ışığında, Amazon ve Alphabet şirketlerinin desteklediği Claude modelinin eğitim sürecinde yasal izin alınmadan milyonlarca kitabın kullanıldığı iddia edildi. Buna karşılık mahkemede geçen önemli bir detayı paylaşmak gerekirse; Hakem William Alsup daha önce yapay zeka eğitimi süreçlerini 'adil kullanım' olarak değerlendirmiş olsa da, bu kararda şirketin eğitim amacıyla kullanılan 7 milyondan fazla korsan kitabı adeta dev bir merkezi kütüphane gibi saklamasını telif hakkı ihlali saymıştı. Bu durum, potansiyel yüz milyarlarca dolarlık tazminat riskini beraberinde getiren davada diplomatik bir uzlaşmanın sağlanmasına yol açtı.
Milyarlar dolarlık bu devasa uzlaşma haberine rağmen, bazı yazar ve yayıncı grupları anlaşmadan memnun olmadıklarını belirterek resmi sözleşmeden çekilme yolunu tercih etti. Söz konusu kişiler Anthropic'e karşı dava sürecini sonlandırmak yerine ayrı hukuki davalar açmaya devam ediyorlar.
Bu durum, hukuki mücadelelerin henüz bitmediğini ve farklı tarafların bu yeni yapay zeka çağına dair kendi haklarını ve beklentilerini yasal alana taşımaya devam ettiklerini gösteriyor. Bu dava, gelecekte yazarların telif haklarının dijital çağda nasıl korunacağı konusundaki en önemli referans noktalarından biri olarak tarihe geçecek.
Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu sen yap!
E-posta adresiniz yayımlanmayacaktır. Gerekli alanlar (*) ile işaretlenmiştir.
