Teknoloji
Anthropic Davasında Kritik Anlaşma Onaylandı: Yapay Zeka Eğitimine Büyük Telif Hakkı Kararı
Anthropic ve kitap sahipleri arasındaki 1,5 milyar dolarlık dev anlaşma mahkeme tarafından onaylandı.
Hexcore
3 dk
22 Temmuz 2026
ABD mahkemelerinde yapay zeka etiği ve telif hakları alanında çığır açan bir gelişme yaşandı. Yılın en büyük telif hakkı sınıf dava anlaşması, Anthropic ile kitap sahipleri arasında mutabık kalınan 1,5 milyar dolarlık tazminatla onaylandı.
Bu devasa anlaşmayle sonuçlanan süreç, yapay zekaların eğitim veri tabanı olarak eserleri kullanıp kullanamayacağı sorusuna önemli bir cevap verdi. Mahkeme nihayet Anthropic şirketinin kitapları kullanarak yapay zeka modelini eğitmesinin 'adil kullanım' kapsamına girdiğine karar verdi; ancak bu kararın telif hakkı ihlali oluşturduğu iddia edilen diğer yönleriyle tamamen örtüşmediği de belirtildi.
Hak sahipleri, yapay zeka teknolojilerinin eserlerini kullanmasının yasa dışı olduğunu savunurken büyük bir sınıf davasına imza atmıştı. Anlaşma sürecine yakın dönemde bazı yazarlar ve yayıncılar mahkeme huzurunda bu anlaşmadan çekilmek istediler. Önerilen tazminatların kitap başına yaklaşık 3000 dolar seviyesinde olduğu bilinse de, bazı gruplar hukuki avukat masraflarının fazla olması ve elde edilen gelirin yetersiz kalması gerekçesiyle sürece itiraz etti.
Yüksek Mahkeme Müdürü Araceli Martínez-Olguín'in verdiği karar bu çekilme girişimlerini reddetti. Hâkim, süreç hakkında yaptığı kapsamlı açıklamada belirtmek ister ki sınıf üyelerinin büyük çoğunluğunun yani yaklaşık yüzde 95’inin bildirimi alabildiğini ve yayıncılar ile yazarların %91’inden fazlasının davada talepte bulunduğunu belirtti.
Müterfi çekilme talepleri ise sadece sınıftan sorumlu üç yazar grubuyla sınırlı kaldı. Bu grup dışında ek itirazda bulunan kişi sayısı da oldukça az düzeydeydi, bu durum sürecin genelinde yüksek bir katılım ve kabul oranı olduğunu gözler önüne serdi.
Hâkim anlaşmanın toplam miktarını onaylamasına rağmen bazı önemli düzenlemeler yaptı. Avukatlık ücretleri ile sınıf temsilcileri tarafından talep edilen tazminatlar konusunda revizyonlar yapıldı. Başlangıçta avukatların toplam tazminatın %20'sini, yani 300 milyon dolar civarında bir miktar talep etmesi istenirken, mahkeme bu oranın bile fazla olduğunu belirtti ve oranı yüzde yedi civarına indirdi.
Wesile olarak anlaşmanın yönetilmesi ve fonun dağıtılması sürecinde oluşabilecek ilerideki işler de hesaba katılarak hukuki hizmet ücretleri yeniden değerlendirildi. Mahkemenin talebi, ödeme süreci netleştikten sonra avukatların bir hesap verme yükümlülüğü olduğu yönünde; eğer bu hesaplamalar son aşamada daha düşük çıkarsa haklar da azaltılabilir.
Yazar temsilcileri, hukuki mücadele boyunca harcadıkları emeğe karşılık kendilerine sunulan miktar konusunda başlangıçta talep ettikleri rakamlardan bir kısım düşürülmesine yönelik eleştiriler de dile getirdiler. Ancak mahkeme, yasal süreci ve anlaşma müzakerelerini yönetmek için ciddi çaba sarf eden yazarlara daha düşük tazminat ödenmesinin haklı olmadığını vurguladı.
Hazır bulunan lider temsilcilerin bir açıklamasında da vurgulandığı üzere bu tarihi kararın Anthropic şirketine karşı hesap verebilirlik mekanizması açısından önemli olduğu belirtildi. Yapay zeka firmalarının artık yasal çerçeveleri atlayamayacağı veya içerik üreticilerinin haklarını hiçe sayamayacağı mesajı veriliyor.
Mevcut hukuki durumu göz önüne alındığında 3000 doların üzerindeki bir tazminat gelme ihtimali teknik olarak hala değerlendirilebilir; ancak mevcut piyasa şartları ve mahkemenin yaklaşımı daha istikrarlı bir çözüm sunduğunu göstermektedir. Bu devasa anlaşma, yapay zeka hukuku açısından bir dönüm noktası teşkil ediyor.
A tipik teknoloji firması gibi Anthropic de bu uzun ve masraflı sürecin sonlanmasından memnuniyetini dile getirdi. Şirketin genelde hukuk danışmanı Aparna Sridhar, yapay zeka modelinin eğitimindeki kullanımı için alınan kararın ‘adil kullanım’ kapsamında değerlendirilmesinin firmanın bir zafer olduğunu ifade etti.
Sridhar ekledi ki bu anlaşma sürecinde ilgili eser sahiplerinin büyük çoğunluğunun haklarını talep etmeleri konusunda memnun olduklarını belirtti. Bu durum, yapay zeka platformlarının telif hakkı konusunda yeni standartlar belirlemesi açısından kritik bir gelişme olarak değerlendiriliyor.
Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu sen yap!
E-posta adresiniz yayımlanmayacaktır. Gerekli alanlar (*) ile işaretlenmiştir.