Dünya'nın en bakir ve el değmemiş doğal alanlarından biri olarak kabul edilen Amazon yağmur ormanları, bilimsel bir çabayla tamamen yeniden değerlendirilmiş oldu. Yeni gerçekleştirilen LiDAR (Lazer Nokta Bulutu) araştırmaları, kadim medeniyetlerin ağaçların gölgesinde sakladığı yüzlerce etkileyici yapıyı gün yüzüne çıkardı. Bu heyecan verici keşifler, bölgede tahmini bin beş yüz yıl önce milyonlarca insanın yaşamış olabileceği yönündeki varsayımları somut verilerle destekliyor.
Arkeoloji dünyası için bu bulgular devrim niteliğinde. Güneybatı Amazon bölgesinde yaklaşık MÖ 600 ile MS 850 yılları arasında hüküm sürmüş Aquiry toplulukları, daha önceki tahminlerden çok daha geniş bir coğrafyada yerleşik hayata geçmiş ve karmaşık bir kültürel ağ oluşturmuş. Çalışmalar sonucunda sadece dört bin yedi yüz kırk yedi kilometrekarelik devasa bir alan incelenmiş; bu inceleme kapsamında toplam dördüz otuz iki antik toprak yapısı tespit edilmiş, bunlardan yüzde doksan altısı daha önce hiçbir bilimsel kayıtlarda yer almayan yeni keşifler arasında bulunuyor.
Hanseski Üniversitesi'nin önde gelen arkeologlarından Martti Pärssinen bu çarpıcı sonuçlar hakkında yaptığı açıklamada, bölgenin büyük Amazon’un henüz üçte birinden daha az bir kısmını kapsadığını belirterek sayıların kendilerini şaşırttığını dile getirdi. Aquiry uygarlığının gücünü analiz eden araştırmacılar, yeni verileri geçmiş çalışmalardaki bilgilerle harmanlayarak bu medeniyetin zirve dönemlerinde yaklaşık yüz seksen üç bin kilometrekarelik devasa bir alana yayılmış olması gerektiğini öne sürüyor.
Hanseski araştırmacıları tahminlerine dayanarak, MS 200 civarında bu geniş yerleşimin desteklediği nüfusun bir milyon ile üç milyon arasında değiştiğini hesaplıyor. Bu rakamlar gerçekleşirse, Amazon'un o döneme ait halinin bugün gördüğümüz gibi kesintisiz ve devasa bir orman denizi olmadığını gösteriyor. Yerleşim alanları, yoğun tarım arazileri, ritüel merkezleri ve tüm bu noktaları birbirine bağlayan düzenli yollar bölgeye yayılmıştı.
Aquiry topluluğu tek bir krallık veya imparatorluk kimliği taşıyordu. Bu medeniyet, ortak gelenek ve dil kullanan ancak farklı bölgelerde yaşayan geniş kültürel ağdan oluşuyordu. Yazılı kayıt bırakmamaları ve ahşaptan inşa edilmiş yapıların günümüze ulaşamaması nedeniyle Aquiry halkı hakkında mevcut bilgi oldukça sınırlıydı. Ancak toprağın altından çıkardıkları belirgin izler, geçmiş yaşamlarına dair önemli ipuçları sunuyor.
Yapay olarak düzenlenmiş metrelerce derinliğe inebilen hendeklerle çevrili geometrik alanlar ve bu yapılarla bağlantısını sağlayan yollar, siyasi buluşmaların, toplumsal kutlamaların ve kültürel etkinliklerin merkezi olmuş olabilir. Pärssinen’e göre yaşam merkezlerinde devasa düzenlenmiş topraklardan oluşan yapıların etrafında ahşap uzun evler yükseliyor; bu evlerin çevresi mısır, manyok gibi temel gıdalarla birlikte kabak, pamuk ve meyve türlerinin yetiştirildiği alanlarla çevrelemişti.
Ağacın gölgesi ormanın gizemini korurken bilim insanları bu sırrı çözmek için yüksek teknoloji bir araç kullandı: Lazer Nokta Bulutu (LiDAR) sistemi. Uçaklardan atılan milyonlarca lazer ışını, yoğun orman örtüsünün arasından geçerek yeryüzüne isabet ediyor. Yere çarpan ve geri sektikten sonra sinyaller toplanarak ağaçların tabanındaki zemin haritasının milimetrik düzeyinde oluşturulabilmesi mümkün oluyor.
Taranan dört bin karelik alanda belirlenen bu yüzlerce yapının, bölgenin insan tarihini tamamen değiştirdiği kabul ediliyor. Bu tür keşifler, geleneksel “el değmemiş orman” algısını sorgulatıyor ve bize dünyanın en büyük ekosistemlerinin bile yüzyıllar boyunca karmaşık medeniyetlerin yaşam alanları olabileceğini kanıtlıyor.
Aquiry topluluğunun MS 850 civarında ortadan kaybolması günümüz için hala büyük bir soru işareti. Araştırma ekibi, bu geniş yerleşim ağının neden birdenbire yok olduğunu ve o dönemde bölgede hangi çevresel veya sosyal değişimlerin yaşandığını anlamak istiyor. Yeni LiDAR uygulamaları sürecekçe Amazon’un zengin toprakları altında binlerce yeni antik yapı daha ortaya çıkması bekleniyor.
Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu sen yap!
E-posta adresiniz yayımlanmayacaktır. Gerekli alanlar (*) ile işaretlenmiştir.
