ABD yönetimi, ihracat kontrolüne tabi Nvidia yapay zeka çiplerini barındıran yüksek performanslı sunucuları yasa dışı yollarla Çin'e sokmaya çalıştığı iddia edilen bir teknoloji yöneticisini tutukladı. Adalet Bakanlığı tarafından yapılan açıklamaya göre, Earthmade Computer şirketinin 38 yaşındaki CEO'su Greg Lui, değeri 300 milyon doları aşan sunucu sevkiyatını sahte evraklarla gizlemekle suçlanıyor. Federal Soruşturma Bürosu'nun iddianamesine göre Lui, Malezya ve Singapur gibi Güneydoğu Asya ülkelerindeki nakliye firmalarıyla iş birliği yaparak A100 ve H100 grafik işlemcilerini yasa dışı şekilde Çin'e yönlendirmekle suçlanıyor.
- ABD, Nvidia çipleri içeren 300 milyon dolarlık sunucu sevkiyatını Çin'e kaçırmakla suçlanan bir teknoloji CEO'sunu tutukladı.
- İddianameye göre şirket, Malezya ve Singapur üzerinden sahte evraklarla sevkiyat yaptı.
- Olay, Ekim 2023'ten Ağustos 2026'ya kadar süren bir kaçakçılık ağını ortaya koyuyor.
Nvidia çipleri neden bu kadar kritik?
Söz konusu A100 ve H100 modelleri, Nvidia'nın en gelişmiş çipleri arasında yer almıyor. Ancak bu işlemciler, büyük miktarda veriyi işleyebilme ve büyük dil modellerini eğitebilme kapasitesine sahip. ABD yönetimi, Çin'in yeterli sayıda çipe ani erişim sağlamasının yapay zeka alanında ciddi bir atılım yapmasına veya askeri kapasitesini güçlendirmesine yol açabileceği endişesini taşıyor. Bu nedenle söz konusu çiplerin ihracatı sıkı denetimlere tabi tutuluyor.
Kaçakçılık ağı nasıl ortaya çıkarıldı?
Adalet Bakanlığı'na göre kaçakçılık planı, e-postalar ve banka kayıtları üzerinden ortaya çıkarıldı. Soruşturma kapsamında incelenen deliller, planın Ekim 2023'te başladığını ve Ağustos 2026'ya kadar sürdüğünü gösteriyor. Kanıtlar arasında en dikkat çekeni, 2024 yılına ait bir e-posta. Bu e-postada, ihracat kısıtlamasına tabi grafik işlemciler içeren 70 sunuculuk bir sipariş ele alınıyor ve bu sunucuların sahte bir şekilde Malezya'ya gönderileceği belirtiliyor.
İddianameye göre Lui, ABD'li bir üreticiye bu sunuculardan 27'si için yaklaşık 7 milyon 614 bin dolar değerinde bir satın alma emri verdi. Ardından bir iş ortağının Malezyalı bir hükümet yetkilisine, söz konusu 27 sunucunun tamamının Çin'e gönderildiğini söylediği öne sürülüyor.
Sahte alıcı ve çalınan kimlik detayı
Dosyada yer alan bir başka dikkat çekici sevkiyat ise 92 ihracat kontrollü sunucunun Singapur üzerinden Malezya'ya, oradan da Hong Kong'a yönlendirilmesiyle ilgili. Federal Soruşturma Bürosu'na göre çipler son olarak Hangzhou merkezli bir Çin şirketine ulaştı. Geçtiğimiz yıl bir yayın kuruluşu tarafından Çin'in yapay zeka merkezi olarak tanımlanan Hangzhou, bu ağın merkezindeki önemli noktalardan biri olarak öne çıkıyor.
2024 yılında işaretlenen bir başka sevkiyat ise Lui'nin ABD yetkililerini yanıltmak için ne kadar ileri gittiğini gözler önüne seriyor. Her biri 22 milyon dolar değerinde Nvidia H100 grafik işlemcisi içeren 100 sunucunun Malezya'ya gönderilmesi sırasında Lui'nin, sahte bir alıcıdan aldığı ve CEO'sunu "Jackie Lui" olarak gösteren sahte belgeler sunduğu iddia ediliyor. Soruşturmaya göre Lui, üç yıl önce kimliği büyük jüri tarafından bilinen bir kişinin kimlik belgelerini satın almış ve bu kimliği kaçakçılık planı kapsamındaki ticari işlemlerde kullanmış.
Nvidia'nın sorumluluğu tartışılıyor mu?
Bu tutuklama, Nvidia'nın ihracat kontrolleri konusundaki sorumluluğuna dair tartışmaları yeniden alevlendirdi. Şirketin, sevkiyat zincirindeki kırmızı bayrakları görmezden geldiği yönündeki iddialar, her yeni tutuklamayla birlikte daha fazla gündeme geliyor. ABD'li yetkililer, yapay zeka çiplerinin kontrolsüz şekilde Çin'e akışının ulusal güvenlik açısından ciddi risk oluşturduğunu vurguluyor.
Türkiye'yi nasıl etkiler?
Söz konusu dava, ABD ile Çin arasındaki teknoloji rekabetinin yeni bir cephesini oluşturuyor. Türkiye'deki teknoloji şirketleri ve yapay zeka girişimleri için bu gelişme, Nvidia çiplerine erişim ve tedarik zinciri güvenliği konularında dolaylı etkiler yaratabilir. Ancak davanın Türkiye'ye doğrudan bir yansıması henüz bulunmuyor. Küresel çip tedarikinde yaşanan bu tür kısıtlamalar, uzun vadede yapay zeka altyapısına yatırım yapan ülkelerin planlamalarını gözden geçirmesine neden olabilir.
