Gündem
ABD Nadir Toprak Akışını Uzatıyor: Asya Piyasalarına Yönü Belirlendi
ABD'nin küresel nadir toprak ticaretindeki stratejik hamleleri ile Asya pazarına yönelmesi bekleniyor.
Hexcore
3 dk
Veri Ağına Aktar
Küresel teknoloji ve savunma sanayiinde kritik öneme sahip olan nadir toprak elementlerinin ticaret dengeleri, son dönemde belirgin bir dönüşüm yaşıyor. Amerika Birleşik Devletleri kaynaklı üretilen bu stratejik malzemelerin büyük bir kısmı iç talep tarafından yeterince değerlendirilemediği için hızla Asya pazarına yöneliyor. Bu akış, hem ABD şirketlerini yeni varlıklar edinmeye itiyor hem de Güney Kore ve Çin gibi bölgesel rakipler lehine gelişiyor.
ABD merkezli malzeme üreticisi MP, üretiminin önemli bir kısmını daha önce Çin'e ihraç etmekteydi. Ancak Amerika hükümeti ile yaptığı stratejik anlaşmalar neticesinde şirket, bu ticaretini durdurdu. MP şu anda bu elementleri nihai olarak kendisi magnet (mıknatıs) üretimi için kullanmayı planlıyor. Nadir topraklar doğrudan kullanılmaz; önce oksitlere dönüştürülerek mıknatıslarda kullanılan metallere ve alaşımlara çevrilir.
Bu stratejik dönüşümün ilk adımları ise önemli otomotiv ve teknoloji devleriyle imzalanan anlaşmalarla atıldı. MP, Tesla'nın en büyük rakiplerinden General Motors (GM) gibi firmalara mıknatıs tedarik edeceğini duyurdu ve bu gönderimlerin henüz bu yıl başlamasını beklediğini belirtti.
Pazardaki dinamikleri yeniden şekillendiren diğer önemli oyuncu ise Energy Fuels. Şirket, hükümetten aldığı şartlı 725 milyon dolarlık fonla üretim kapasitesini artırmayı hedefliyor ve gözünü de Asya pazarına çevirmiş durumda.
Energy Fuels'in CEO'su Ross Bhappu açıklamasında yakın vadede üreteceği oksitleri Güney Kore’ye göndereceklerini belirtti. Geçtiğimiz yıl, bölgedeki büyük bir Güney Kore üreticisi zaten Energy Fuels'in NdPr (neodim praseodym) elementlerinden küçük miktarlar mıknatıs yapmak için kullanmıştı.
Bu akışın önemli parçalarından biri olan şirket, Asya merkezli yatırımlarına ağırlık veriyor. Uzmanlık gerektiren nadir toprak metali üretimi yapan Avustralyalı bir şirketi satın alma süreci yürütüyor ve Güney Kore'deki tesisleri bünyesine katıyor.
Dostane stratejileri pekiştirmek amacıyla Energy Fuels, Haziran ayında Almanya merkezli mıknatıs üreticisi Vacuumschmelze (VAC) için 1.9 milyar dolarlık bir anlaşma duyurdu. Bu dev satın alma hamlesiyle şirketin ürettiği ürünlerin önemli bir kısmının VAC'ın Amerika merkezli operasyonlarına aktarılması bekleniyor.
Bu küresel yeniden yapılanma sürecinde, ABD fonları bu üreticiler için kritik rol oynuyor. Phoenix adlı şirket de Washington'dan aldığı şartlı 500 milyon dolarlık desteğin metal ve oksit üretimini artırarak sektörün genel büyümesine katkı sağlayacağını ifade etti.
Watanına stratejik bakış olan tedarik zincirlerinin yeniden güçlendiği bu dönemde, global pazar payları da gözler arasında yer alıyor. Konsültör John Ormerod'un değerlendirmelerine göre küresel neodym demir bor mıknatısı (neodymium iron boron magnets) üretimi büyük ölçüde Çin tarafından domine ediliyor.
Çin bu malzemelerin en büyük dünya üreticisi olmasına rağmen, ABD ve diğer ülkeler de kapasitelerini artırma çabalarına devam ediyor. Japonya yılda 10.000 ile 15.000 ton arasında bir üretim yaparken Güney Kore yıllık 2.000 ile 3.000 ton civarında değer üretiyor. Amerika'nın mevcut üretimi ise on binlerce tonluk hedefinin oldukça altında, yani 1.000 ton veya daha az seviyelerde seyrediyor.
ABD hükümeti tarafından sağlanan bu teşvikler, şirketlerin üretim planlarını doğrudan etkiliyor. MP gibi firmalar için devlet anlaşmalarından alınan mali yardımlar (maliyet garantisi), ürünlerine kesin bir minimum satış fiyatı güvencesini veriyor ve üçüncü taraflardan aldıkları düşük fiyatlar durumunda oluşabilecek açık payını kapatıyor.
Bu durum, nadir toprak tedarik zinciri içinde güveni artırırken aynı zamanda stratejik rezervlerin ABD sınırları içinde kalmasını sağlayarak jeopolitik etkileri de beraberinde getiriyor. Uzmanlar, bu hareketin sadece ticari değil, ulusal güvenlik açısından da büyük önem taşıdığını vurguluyor.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, TEFAS'a açık 17 fonun tasfiye edildiğini ve 43 bin yatırımcının parasının bankalara aktarıldığını açıkladı.
Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu sen yap!
E-posta adresiniz yayımlanmayacaktır. Gerekli alanlar (*) ile işaretlenmiştir.
