ABD'de ara seçimler yaklaşırken, Google ve Meta gibi teknoloji devlerinin, Trump yönetiminin göçmenlik politikalarını eleştiren kullanıcıların verilerini talep etmesine rağmen bu talepleri sessizce yerine getirdiği ortaya çıktı. Şirketler şimdi, Demokratların olası seçim zaferinin ardından bu uyumun kongre soruşturmalarına yol açmasından endişe ediyor.

ICE'nin Veri Talepleri Hangi Boyuta Ulaştı?

Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza (ICE) biriminin, göçmen karşıtı operasyonları eleştiren kişilerin kimliklerini tespit etmek amacıyla Google, Facebook, Instagram, Reddit, TikTok ve X gibi platformlardan veri talep ettiği bilgisi edinildi. Bu taleplerin çoğu, hâkim onayı gerektirmeyen idari mahkeme celpleriyle yapıldı. Üstelik yalnızca bireysel kullanıcılar değil, YouTube'da haber kanalları işleten vatandaş gazeteciler de hedef alındı.

DHS'nin (İç Güvenlik Bakanlığı) doxing tanımını genişleterek isim ve unvanları da kapsayacak şekilde değiştirmesi, ICE'nin gözetim yetkilerini artırdı. Yakın zamanda ortaya çıkan bir veri ihlali, ICE ajanlarının protestocuları, eleştirmenleri ve gazetecileri dinleme cihazlarıyla gizlice izlediğini gösterdi. Bu durum, teknoloji şirketlerinin veri paylaşımı konusundaki rolünü daha da tartışmalı hale getiriyor.

Teknoloji Şirketleri Neden Şimdi Harekete Geçiyor?

ABD'de iktidar partisinin ara seçimlerde genellikle koltuk kaybetmesi, Demokrat valilerin ve kongre üyelerinin güç kazanabileceği bir tablo yaratıyor. Michigan Temsilcisi Shri Thanedar (Demokrat), konuyla ilgili yaptığı açıklamada, "Yemin altında, neden yaptıklarını açıklamaya hazır olmaları gerekiyor" diyerek şirketlerin uyumunun sorgulanacağını ima etti. Thanedar, Trump yönetiminin mahkeme celplerine uyan şirketler hakkında bir soruşturma başlatılacağını belirtti.

Bu gelişmeler üzerine birçok teknoloji şirketi, kullanım koşullarını güncelleyerek kullanıcı verilerinin yetkililere nasıl aktarılabileceği konusunda şeffaflık sağlamaya başladı. Ancak şirket yöneticileri, Kongre soruşturmalarından korunmak için hukuki ve iletişim stratejileri geliştiriyor. Şirketlerin, yasal olarak bağlayıcı olmayan idari celplere nasıl yanıt verdiği, gelecekteki denetimlerin merkezinde yer alacak.

Hangi Platformlar Hedefte?

ICE'nin veri talepleri, çeşitli sosyal medya ve arama motorlarını kapsıyor. Aşağıdaki tablo, hangi platformların bu taleplerle karşılaştığını özetliyor:

Tablodan da görüldüğü üzere, neredeyse tüm büyük platformlar ICE'nin veri talepleriyle karşı karşıya kaldı. Şirketlerin bu taleplere yanıt verme biçimi, hem yasal hem de etik açıdan yoğun tartışma yaratıyor.

Beyaz Saray ve Şirketler Arasındaki Gerilim Ne Durumda?

Beyaz Saray sözcüsü Lauren Bis, konuya ilişkin yaptığı açıklamada, "Şiddet, tehditler ve kolluk kuvvetlerinin operasyonlarını engellemeye yönelik komplolar Birinci Değişiklik kapsamında korunmaz" ifadelerini kullandı. Bu açıklama, yönetimin veri taleplerini ulusal güvenlik gerekçesiyle savunduğunu gösteriyor. Ancak sivil toplum kuruluşları ve Demokratlar, bu taleplerin ifade özgürlüğünü kısıtladığını ve gözetim yetkilerinin kötüye kullanıldığını savunuyor.

Teknoloji şirketleri ise bir yandan yasal yükümlülüklerini yerine getirirken diğer yandan olası bir Demokrat denetimine karşı kendilerini korumaya çalışıyor. Şirketlerin, Kongre'de yeminli ifade vermeleri gerekebileceği ve bu süreçte verdikleri kararların hesabını vermeleri bekleniyor. Önümüzdeki günlerde ara seçim sonuçlarına göre şirketlerin stratejileri netleşecek.

Türkiye'yi Nasıl Etkiler?

Bu gelişmeler doğrudan Türkiye'deki kullanıcıları kapsamasa da, küresel platformların veri paylaşım politikaları ve şeffaflık taahhütleri Türkiye'deki düzenleyici kurumlar için de emsal teşkil edebilir. Türkiye'deki kullanıcıların verilerinin nasıl korunduğu ve olası talepler karşısında şirketlerin tutumu, ilerleyen dönemde daha fazla tartışılacak gibi görünüyor.