Avrupa Komisyonu, elektronik cihazların yaşam döngüsünü uzatmaya yönelik geliştirdiği düzenlemelerde kritik bir esneklik kararı aldı. Avrupa Yeşil Mutabakatı kapsamında 2023 yılında hayata geçen ve birçok elektronik ürünün kullanıcının kendisinin değiştirebileceği bataryalar içermesini şart koştuğu AB mevzuatı, bazı cihaz kategorileri için istisnalar getirdi.
Bu yeni düzenlemelerle akıllı saatler başta olmak üzere giyilebilir teknolojiler gibi altı farklı kategori doğrudan bu zorunluluktan muaf tutuldu. Düzenlemenin yürürlüğe girmesi 2027 yılına kadar süreceği öngörülse de, kapsam belirleme çalışmaları beklenenden daha geniş bir alana yayıldı.
Giyilebilir cihazların tanımı oldukça geniştir ve bu muafiyet akıllı saatleri, fitness takip cihazlarını, giyilebilen elektronik aksesuarları veya kıyafetlere entegre edilmiş diğer elektronik ürünleri kapsamaktadır. Bu durum, özellikle Apple AirPods gibi kablosuz kulaklıkların bile güvenlik gerekçesiyle bataryasını kullanıcı erişimine açık tutmama talebinden muaf kalabileceği ihtimalini güçlendiriyor.
Bu cihazlar artık kullanıcının kendisi tarafından değiştirilebilir bir batarya sahibi olmak zorunda değildir. Ancak bu yeni durumun kısıtlamaları bulunuyor; bu muafiyetten yararlansalar dahi, cihazların tamamen tamir edilebilir olması bekleniyor ve onarım süreçleri mutlaka yetkili ve eğitimli kişilerce gerçekleştirilebiliyor.
Hermesi açık duran bir nokta ise akıllı telefonlar. Akıllı telefonlar AB'nin yeni batarya düzenlemesinden muaf değildir. Ancak mevcut kurallar, yalnızca uzman araçlarla veya cihazın kendisi tarafından sağlanan özel aletler kullanılarak ve güvenliği tehlikeye atmayan koşullarda gerçekleştirilen tamir işlemlerine izin vermektedir. Örneğin Apple'ın Kendi Kendine Tamir Programı (Self Service Repair), bu yasal çerçeve dahilinde değerlendirilmiş bir model olarak öne çıkıyor.
Haklı bir nedeni olan komisyonun ilk gerekçesi, bu tür zorunlulukların elektronik ürünlerin hizmet ömrünü uzatması, yeniden kullanım oranlarını artırması ve tüketici sonrası atık miktarını önemli ölçüde azaltmasıdır. AB'deki bu girişim, döngüsel ekonomiye geçişin önemli bir parçası olarak konumlandırılıyor.
Mevcut kararların bir taslak hali şu anda Avrupa Parlamentosu ve Konseyi tarafından detaylı bir incelemeye alınmak üzere sunulmuştur. Eğer herhangi bir itiraz gelmezse bu istisnai kurallar, resmi gazetede yayınlandıktan yaklaşık 20 gün sonra yürürlüğe girecektir.
Maddi olarak cihazların bataryası değiştirilemeyen modellerin artması, kullanıcılar için değişim maliyetlerini düşürmese de kullanım kolaylığı açısından yeni bir paradigma yaratacaktır. Gelecekte döngüsel ekonomi odaklı tasarımlar ve üreticiler tarafından sunulan tamir hizmetleri ön plana çıkmaya devam edecek.
Türk girişimcilerin kurduğu Stoa, GPU almak isteyen şirketleri doğrulanmış tedarikçilerden fiyat teklifi toplayan bir pazar yerinde buluşturuyor.
Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu sen yap!
E-posta adresiniz yayımlanmayacaktır. Gerekli alanlar (*) ile işaretlenmiştir.
